كرده‌اند ، چه كسانى هستند ، ولى نويسندگان جديد ، در 60 - 70 سال اخير ، با تأليف مقاله‌ها و كتاب‌هايى در اين موضوع ، به بررسى و تنقيح بحث پرداخته‌اند . به‌نظر مىآيد با بررسى تلقيح در مراكز پزشكى ، بحث به پژوهشگاه‌هاى علمى و حوزه‌هاى علميّه نيز كشيده شد و مورد مناقشه و منازعه قرار گرفت . در چند سال اخير ، به‌خصوص پس از انقلاب ، كتاب‌ها و مقاله‌هاى بسيارى در اين موضوع نگاشته شده ، ولى احتمال مىدهيم كه نوشته‌هاى بزرگانى هم‌چون آية اللّه سيد محمد صادق روحانى در المسائل المستحدثه و آية اللّه محمد مؤمن در الكلمات السديده بيشتر مورد توجّه نويسندگان بعد از آن‌ها بوده ، و نوشتارهاى آنان از تفصيل بيشترى برخوردار است ، اگرچه ردّپاى اين مسائل را در نوشته‌هاى نويسندگان و علماى قديم نيز مىتوان ديد ؛ مرحوم ميرزا حسن بجنوردى در القواعد الفقهيه به اين موضوع اشاره كرده است . او ضمن بحث از قاعدهء « الولد للفراش و للعاهر الحجر » و بيان مصاديق و فروع فقهى آن ، به اين موضوع پرداخته است . « 1 » به هر حال ، با بررسى نوشته‌هايى كه در اين موضوع در دست است ، مىتوان به سه نظريهء مهم دست يافت : نظريهء اوّل 1 . تلقيح مصنوعى ، مطلقا ممنوع و حرام است ، هرچند منى از مرد در رحم زن و محرمش قرار داده شود . قائل به اين قول فرقى بين صورت‌هاى گوناگون تلقيح مصنوعى نمىگذارد و معتقد است كه فرزند بايد از طريق آميزش جنسى با همسر ( دائم و موقت ) و أمه و كنيز انسان ، پديد آيد و در غير اين دو راه ، حلّيت ندارد و حرمت دارد . تفصيل دليل‌هاى اين قول را پس از مطرح كردن مسئلهء اوّل ، به مناسبت ، ذكر خواهيم كرد ، ولى اينجا به همين مقدار بسنده مىكنيم كه قائلان اين ديدگاه به آيه‌هاى شريفهء :

--> ( 1 ) . ج 4 ، ص 30 .